Shree Harihar Maruti Tirthdham Temple : અમદાવાદના વૈષ્ણોદેવી વિસ્તારમાં આવેલું એક અત્યંત પવિત્ર અને આકર્ષક ધાર્મિક સ્થળ છે. આ મંદિર તેના અનોખા સ્થાપત્ય, આધ્યાત્મિક માહોલ અને ભક્તિભાવ માટે જાણીતા બન્યું છે. દર અઠવાડિયે ખાસ કરીને શનિવારે અહીં મોટી સંખ્યામાં ભક્તો દર્શન માટે આવે છે.
આ મંદિર માત્ર પૂજા માટેનું સ્થાન નથી, પરંતુ તેના પાછળ એક પ્રેરણાદાયક ઇતિહાસ અને સામાજિક સેવા સાથે જોડાયેલી કથા પણ છે.
![]() |
| Shree-Harihar-Maruti-Tirthdham-Temple-harihar-maruti-tirthdham |
મંદિરની સ્થાપનાનો ઇતિહાસ
આ મંદિરની સ્થાપના વર્ષ 2006માં કરવામાં આવી હતી. પરંતુ તેની પાછળની પ્રેરણા ઘણા વર્ષો પહેલાં મળી હતી. વર્ષ 1985થી 1987 દરમિયાન ગુજરાતમાં ભયાનક દુષ્કાળ પડ્યો હતો. તે સમયે આ વિસ્તારમાં ગાયો અને ઢોરોને બચાવવા માટે એક ખાસ કેમ્પ યોજવામાં આવ્યો હતો. અહીં સેકડો ગાયોને બચાવીને ઢોરવાડો બનાવવામાં આવ્યો હતો.
આ દુષ્કાળના સમય દરમિયાન સમાજસેવા કરતાં લોકોના મનમાં અહીં કોઈ પવિત્ર સ્થાન બનાવવાનો વિચાર જન્મ્યો હતો. વર્ષો બાદ આ જમીન મહંત હરીહરદાસજી સાથે જોડાયેલી હોવાથી અહીં ભવ્ય મંદિર બનાવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો. આ કારણે મંદિરનું નામ શ્રી હરીહર મારૂતિ તીર્થધામ રાખવામાં આવ્યું.
અદભૂત હનુમાનજીની મૂર્તિ
આ મંદિરની સૌથી મોટી વિશેષતા અહીં સ્થાપિત થયેલી Hanuman ભગવાનની અનોખી મૂર્તિ છે. મૂર્તિની ખાસિયત એ છે કે અમદાવાદમાં કદાચ પ્રથમ વખત અહીં હનુમાનજીની મૂર્તિ ઉભેલી મુદ્રામાં અને આશીર્વાદ આપતા સ્વરૂપમાં સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. આ મૂર્તિ ભક્તોને આધ્યાત્મિક શાંતિ અને અદભૂત ઊર્જાનો અનુભવ કરાવે છે.
મંદિરની અંદર અન્ય દેવતાઓની પ્રતિષ્ઠા
આ મંદિર માત્ર હનુમાનજી માટે જ નહીં પરંતુ અન્ય અનેક દેવતાઓ માટે પણ જાણીતું છે. અહીં Shani Dev, નવગ્રહ દેવતાઓની મૂર્તિઓ, Ganesha, Kala Bhairava દેવતાઓની પ્રતિષ્ઠા કરવામાં આવી છે. આ બધા દેવતાઓની સ્થાપના મંદિરને વધુ ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક બનાવે છે.
મંદિરની ગૌશાળા અને સેવા કાર્ય
મંદિર ટ્રસ્ટ દ્વારા અહીં ગૌશાળા પણ ચલાવવામાં આવે છે. ગાયોની સેવા અને સંરક્ષણ માટે આ ગૌશાળા ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. મંદિરના પટાંગણમાં ગાયની એક સુંદર પ્રતિમા પણ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે, જે ભગવાન તરફ મુખ રાખીને ઉભી છે. આ પ્રતિમા ગૌસેવાના મહત્વને દર્શાવે છે.
તહેવારો અને ધાર્મિક ઉજવણીઓ
આ મંદિર ખાતે વર્ષ દરમિયાન અનેક ધાર્મિક તહેવારો ભવ્ય રીતે ઉજવવામાં આવે છે. ખાસ કરીને Hanuman Jayanti, Ram Navami, Janmashtami તહેવારો ખૂબ ધામધૂમથી ઉજવાય છે. કાળી ચૌદસ પર વિશેષ હવન હનુમાન જયંતિ દરમિયાન વિશેષ હવન અને ભક્તો માટે પ્રસાદ તથા જમણવારનું આયોજન કરવામાં આવે છે.
મંદિરની વિશેષ પરંપરાઓ
મંદિરની અંદર હનુમાનજીના જીવન સાથે જોડાયેલા પ્રસંગોને દર્શાવતી સુંદર મૂર્તિઓ પણ બનાવવામાં આવી છે. ભક્તો અહીં ભગવાનને વિશેષ શણગાર અને વાઘાની ભેટ આપે છે. પ્રસાદ તરીકે હનુમાનજીને મણીદો (ઘઉંના લોટનું ચૂરમું) અર્પણ કરવામાં આવે છે.
ભક્તોની અડગ આસ્થા
આ મંદિર વિશે લોકોમાં ખૂબ આસ્થા છે. ઘણા ભક્તો અહીં નિયમિત રીતે દર્શન કરવા આવે છે. ઘણા લોકો માનતા રાખે છે કે અહીં પ્રાર્થના કરવાથી મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે, સંતાન પ્રાપ્તિની ઇચ્છા પૂર્ણ થાય છે, જીવનમાં સુખ અને શાંતિ મળે છે. ભક્તો અહીં નારિયેળ અને આકડાની માળા ચઢાવી પોતાની ભક્તિ વ્યક્ત કરે છે.
અમદાવાદમાં આસ્થાનું મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર
આજે શ્રી હરીહર મારૂતિ તીર્થધામ મંદિર અમદાવાદના મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક સ્થળોમાંથી એક બની ગયું છે. અહીંનો આધ્યાત્મિક માહોલ, અનોખું સ્થાપત્ય અને ભક્તોની અડગ શ્રદ્ધા આ મંદિરને વિશેષ બનાવે છે. જો તમે અમદાવાદમાં રહો છો અથવા અહીં મુલાકાતે આવો છો, તો આ પવિત્ર મંદિરના દર્શન કરીને એક અનોખી આધ્યાત્મિક અનુભૂતિ મેળવી શકો છો.
