
rafaleshwar-mahadev-morbi-pitrutarpan-temple-gujarat
Rafaleshwar Mahadev : આજે આપને દર્શન કરાવીશુ સૌરાષ્ટ્રના અતિકલ્યાણકારી શિવાલયના જેનું નામ છે રફાળેશ્વર મહાદેવ (Rafaleshwar Mahadev). મોરબીથી વાંકાનેર તરફ જતા પંદરેક કિમીના અંતરે આવેલું આ પવિત્ર મંદિર Saurashtra Shiva Temple તરીકે વિશેષ ઓળખ ધરાવે છે.
કહેવાય છે કે આ સ્થાનક મહાભારતકાળ સાથે જોડાયેલું છે. પાંચેય પાંડવોએ આ સ્થાન પર પિતૃતર્પણ કર્યાની દંતકથા છે. તેથી અસંખ્ય શ્રદ્ધાળુઓ અહીં Pitrutarpan Temple Gujarat તરીકે પિતૃતર્પણ કરવા માટે પધારે છે. શ્રાવણ માસ દરમિયાન ભરાતા મેળામાં પણ અનેક પરિવારો ભક્તિ અને ઉત્સવ સાથે જોડાય છે.
રફાળેશ્વર મહાદેવ મંદિર ક્યાં આવેલું છે?
મોરબી-વાંકાનેર હાઈવે થી એકાદ કિમીના અંતરે આવેલું રફાળેશ્વર ગામ, જ્યાં આ મંદિર સ્થાપિત છે. કહેવાય છે કે આ મંદિર 5000 વર્ષ કરતાં પણ જૂનું Ancient Shiva Temple Gujarat છે. અહીં શિલ્પ, કલા અને સ્થાપત્યના બેનમૂન ઉદાહરણ જોવા મળે છે.
મંદિર પરિસરમાં આવેલા અન્ય દેવસ્થાનો
રફાળેશ્વર મહાદેવ મંદિર પરિસરમાં રફાળેશ્વર મહાદેવ સિવાય હાટકેશ્વર મહાદેવ, પાંડવપુત્ર ભીમ દ્વારા સ્થાપિત ભીમનાથ મહાદેવ, વાઘેશ્વર મહાદેવ, ભૈરવ અને મહાકાલી માતાના મંદિરો પણ આવેલા છે. પવિત્ર નગરી ગયાજી જેટલું જ મહત્વ ધરાવતું ગદાધર ભગવાન વિષ્ણુનું મંદિર પણ આ ધામની શોભામાં વધારો કરે છે.
![]() |
| Pitrutarpan Temple Gujarat | AI Image |
પિતૃતર્પણ અને દુર્ગતીનાશક કુંડનું મહત્વ
અહીં આવેલા દુર્ગતીનાશક કુંડમાં સ્નાન કર્યા બાદ જ પિતૃતર્પણની વિધિ કરાય છે. આ મંદિરની ખાસ વિશેષતા એ છે કે સામાન્ય રીતે જ્યાં માત્ર માતા અથવા પિતાનું તર્પણ થતું હોય છે, ત્યાં આ પવિત્ર ભૂમિ પર માતા, પિતા કે બાળક—કોઈનું પણ તર્પણ કરી શકાય છે.
![]() |
| rafaleshwar-mahadev-morbi | Gemini AI Image |
પ્રાચીન પીપળો અને ભીમની કથા
અહીં જોવા મળતો પ્રાચીન પીપળો પણ અનન્ય મહત્વ ધરાવે છે. કહેવાય છે કે પાંડુરાજાનું તર્પણ કર્યા બાદ ગદાધારી ભીમે આ પીપળે પાણી રેડ્યું હતું, અને આજેય સામાન્ય ભક્તો આ પરંપરાનું અનુસરણ કરે છે.
રફાળેશ્વર મહાદેવ મંદિરની સ્થાપના અને જીર્ણોધ્ધાર
રફાળેશ્વર મહાદેવનું મંદિર સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રની જનતા માટે શ્રદ્ધા અને આસ્થાનું પ્રતિક છે. એક કથા અનુસાર પ્રાચીન કાળમાં રિપુ નામના રાજાએ તપસ્યા કરી મહાદેવને પ્રસન્ન કર્યા હતા. રાજાને વરદાન આપી ભોળાનાથ આ સ્થાને બિરાજ્યા અને રફાળેશ્વરના નામે લોકોમાં પૂજાયા. ત્યારબાદ મોરબીના મહારાજા લખધીરજી બાપુએ 1946માં મંદિરનો જીર્ણોધ્ધાર કરાવ્યો હતો.
શ્રાવણ માસમાં ભક્તોની વિશેષ ભીડ
શ્રાવણ માસમાં રાજ્યભરમાંથી અબાલવૃદ્ધ સૌ મહાદેવના ચરણોમાં વંદન કરી ધન્યતા અનુભવે છે. ગર્ભગૃહમાં આ પવિત્ર શિવલિંગની પૂજા કરીને ભક્તો પુણ્યની પ્રાપ્તિ કરે છે. એવા અસંખ્ય ભક્તો છે જેમના પર મહાદેવના આશીર્વાદ વરસ્યા હોય.
મંદિર ટ્રસ્ટ અને ભંડારાની સુવિધા
સૌરાષ્ટ્રની ભૂમિ સંતોની ભૂમિ કહેવાય છે. મોરબીનું આ અતિપ્રાચીન શિવાલય ભક્તો માટે આસ્થાનું કેન્દ્ર બન્યું છે. દૂરથી આવતા ભાવિકો માટે મંદિર ટ્રસ્ટ તરફથી ભંડારાની પણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે. શ્રાવણ માસમાં ભક્તો અહીં આવી મનની શાંતિ અનુભવે છે અને પોતાના પૂર્વજોના તર્પણની વિધિ દ્વારા તેમને મોક્ષ અપાવે છે.

