Baliyadev Temple : અહીં બાળકોના દેવ તરીકે પૂજાય છે બળીયા દેવ, અસાધ્ય રોગોનું નિવારણ થાય તેવી માન્યતા

baliyadev-temple-lambha-temple-ahmedabad-history-in-gujarati

Baliyadev Temple : અમદાવાદના લાંભા વિસ્તારમાં આવેલું શ્રી બળીયા દેવ(Baliyadev​) મહારાજનું પવિત્ર યાત્રાધામ ભક્તોની અડગ શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસનું પ્રતિક છે. અહીં બળીયા દેવને બાળકોના દેવ તરીકે પૂજવામાં આવે છે. ભક્તોમાં એવી માન્યતા છે કે જે ભક્ત બળીયા દેવને હૃદયપૂર્વક પ્રાર્થના કરે છે તેની દરેક મનકામના પૂર્ણ થાય છે.

લાંભા ગામમાં આવેલું આ ધામ અમદાવાદ શહેરથી આશરે 10 કિલોમીટર દૂર નેશનલ હાઇવે નં. 8 પાસે આવેલું છે. લાંભા ગામના (Lambha Temple) તળાવ પાસે આવેલા વિશાળ પરિસરમાં ભગવાન બળીયા દેવનું (Baliyadev Temple) મંદિર સ્થિત છે. અહીં દરરોજ મોટી સંખ્યામાં ભક્તો દર્શન માટે આવે છે અને બળીયા દેવના આશીર્વાદ લે છે.

અનોખા દેવ - ભક્તોને પોતે બોલાવે છે બલિયા દેવ

લાંભા ખાતે આવેલ બળીયા દેવનું પ્રાચીન મંદિર આશરે 175 વર્ષ જૂનું માનવામાં આવે છે. પહેલા અહીં લીમડાના ઝાડ નીચે નાનું મંદિર હતું. પરંતુ સમય જતાં ભક્તોની શ્રદ્ધા અને વિશ્વાસ વધતા આજે અહીં ભવ્ય મંદિરનું નિર્માણ થયું છે.

આ મંદિરની સ્થાપના અને વિકાસમાં ખોડાભાઈ છગનભાઈ પટેલ અને પુરુષોત્તમદાસ શંભુદાસ પટેલ જેવા આગેવાનોનું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન રહ્યું છે.

ભક્તોમાં એવી માન્યતા છે કે બળીયા દેવ(Baliyadev) એવા દેવ છે જે પોતાના ભક્તોને ઘેર બોલાવે છે. ભક્તો પણ શ્રદ્ધા અને ભક્તિ સાથે બળીયા દેવના દર્શન કરવા અહીં આવે છે.

મહાભારત સાથે જોડાયેલી કથા

ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર બળીયા દેવનો ઉલ્લેખ મહાભારત અને ભાગવત કથાઓમાં પણ જોવા મળે છે. તેમને મહાભારતના પાત્ર બરબરિક સાથે જોડવામાં આવે છે.

બરબરિક ભીમસેનના પૌત્ર અને ઘટોત્કચના પુત્ર હતા. તેઓ અદભૂત શક્તિ, શૌર્ય અને દયાળુ સ્વભાવ માટે જાણીતા હતા. તેઓ હંમેશા નબળા અને અસહાય લોકોની મદદ માટે આગળ આવતા હતા.

કહેવાય છે કે તેમના લાંબા અને વાંકડિયા વાળને કારણે તેમને બરબરિક નામ આપવામાં આવ્યું હતું. સમય જતાં ભક્તો તેમને બળીયા દેવ તરીકે પૂજવા લાગ્યા.

ચૈત્ર મહિનો બલિયા દેવનો વિશેષ મહિનો

ચૈત્ર મહિનો બળીયા દેવ માટે ખૂબ મહત્વનો માનવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે આ સમયમાં થતા અનેક રોગોનું નિવારણ બલિયા દેવના આશીર્વાદથી થાય છે.

ભક્તો બળીયા દેવને પ્રસાદ તરીકે ગોળ, સાકર, ખજૂર, લાડુ, ચવાણા તેમજ અન્ય મીઠાઈઓ અર્પણ કરે છે. ખાસ કરીને બૂંદીના લાડુ બળીયા દેવને અતિ પ્રિય પ્રસાદ માનવામાં આવે છે.

એવું પણ માનવામાં આવે છે કે જો બાળક જન્મ પછી આંખ ન ખોલે તો બળીયા દેવને પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે અને બાળક ઝડપથી આંખ ખોલે છે. ત્યારબાદ માતા-પિતા દ્વારા મંદિરમાં પ્રસાદ ચઢાવવામાં આવે છે.

મંદિરમાં ચાર વખત આરતી

બળીયા દેવ મંદિરમાં દરરોજ ચાર વખત આરતી કરવામાં આવે છે. સવારે મંગળ આરતી, બપોરે મધ્યાહ્ન આરતી, સાંજે સાંજ આરતી, રાત્રે શયન આરતી, મંગળવાર, ગુરુવાર અને રવિવારના દિવસે અહીં ભક્તોની ખાસ ભીડ જોવા મળે છે. ઉપરાંત શીતળા સાતમ, મારવાડી સાતમ અને અન્ય તહેવારો દરમિયાન અહીં ભવ્ય ઉજવણી કરવામાં આવે છે.

મંદિર દ્વારા સામાજિક સેવાકાર્ય

બળીયા દેવ મંદિર માત્ર ધાર્મિક સ્થળ જ નથી પરંતુ સામાજિક સેવાકાર્યમાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપે છે.

• વર્ષ 2016માં મંદિર પરિસરમાં 325 વૃક્ષોનું વાવેતર કરવામાં આવ્યું હતું.

• દર વર્ષે જુલાઈ મહિનામાં વૃક્ષારોપણ કાર્યક્રમ યોજાય છે.

• મંદિર ટ્રસ્ટ દ્વારા હોસ્પિટલનું સંચાલન કરવામાં આવે છે.

• મંદિર સંચાલિત ગીતા હાઈસ્કૂલમાં આશરે 1500 જેટલા વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરે છે.

લાંભા ખાતે આવેલ શ્રી બળીયા દેવ(Baliyadev​) મંદિર ભક્તોની શ્રદ્ધા અને ભક્તિનું કેન્દ્ર છે. અહીં આવતા ભક્તો બળીયા દેવ (Baliyadev Temple) ના દર્શન કરીને પોતાને ધન્ય માને છે અને જીવનમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને આરોગ્ય માટે પ્રાર્થના કરે છે.

Read More : ચૈત્રી નવરાત્રી 2026 તારીખ, મહત્વ, પૂજા વિધિ, વ્રત નિયમ અને નવદુર્ગાના 9 સ્વરૂપ