Kalaram Temple ​: મહારાષ્ટ્રીયન પરંપરાનું રામપંચાયત મંદિર અને રામભક્તિનું પવિત્ર ધામ ​ kalaram temple movement​ I kalaram temple satyagraha​ kalaram temple history​

ayodhya-kaleram-temple-rampanchayat-mandir

Kalaram Temple ​: અયોધ્યા નગરી, જે પવિત્ર અને શ્રેષ્ઠ નગરી તરીકે પ્રસિદ્ધ છે, ભગવાન શ્રી રામની જન્મભૂમિ હોવાથી આખા વિશ્વમાં આસ્થા અને શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર બની છે. અયોધ્યામાં વિવિધ ધર્મોના લોકો વસવાટ કરે છે, અને સાથે સાથે દરેક ધર્મની પરંપરા અનુસાર ધાર્મિક સ્થળો પણ સ્થાપિત થયેલા છે. અયોધ્યાના ભવ્ય રામ મંદિરમાં આ દિવસોમાં રામલલાના 5 વર્ષના બાળ સ્વરૂપની મૂર્તિની સ્થાપના કરવામાં આવી રહી છે. આ મૂર્તિ ખાસ કાળા પથ્થરમાંથી બનાવવામાં આવી છે, જે તેને વધુ દિવ્ય અને આકર્ષક બનાવે છે.

પણ શું તમે જાણો છો કે અયોધ્યા સિવાય પણ એક એવું સ્થાન છે જ્યાં ભગવાન શ્રી રામની કાળી મૂર્તિ સ્થાપિત છે? મહારાષ્ટ્રના નાશિકમાં (Kalaram Temple Nashik) આવેલું કાલારામ મંદિર તેના માટે ખૂબ જ પ્રસિદ્ધ છે. અહીં પણ ભગવાન શ્રી રામની સુંદર કાળા પથ્થરની મૂર્તિ સ્થાપિત છે, જેને જોવા માટે દેશભરમાંથી ભક્તો આવે છે.

આ મંદિર માત્ર તેની અનોખી મૂર્તિ માટે જ નહીં, પરંતુ તેની આસ્થા, ઈતિહાસ અને ભક્તિભાવ માટે પણ વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે આજે આપણે અયોધ્યામાં આવેલા મહારાષ્ટ્રીયન પરંપરાના રામપંચાયત મંદિર એટલે કે કાલેરામ ભગવાનના મંદિરના દર્શન કરીએ. આવો, કાલેરામજીના આશીર્વાદ મેળવીએ.

Kalaram Temple

નયાઘાટ વિસ્તારમાં સ્થિત ઐતિહાસિક મંદિર

અયોધ્યાના નાગેશ્વરનાથ મંદિરના નયાઘાટ વિસ્તારમાં સ્થિત કાલેરામજી મંદિર મહારાષ્ટ્રીયન પરંપરાનું એક ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક મહત્વ ધરાવતું રામજી મંદિર છે. સરયુ નદીના કાંઠે સ્થાપિત આ પવિત્ર ધામ ભક્તોની આસ્થા અને શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. મંદિરના સંસ્થાપકોની માન્યતા અનુસાર લગભગ 2 હજાર વર્ષ પૂર્વે રાજા વિક્રમાદિત્યે અયોધ્યા નગરીના પુનઃસ્થાપન માટે આ મંદિરની સ્થાપના કરી હતી.

ભગવાન શ્રીરામ પરિવારની મૂર્તિઓ અને પૌરાણિક ગાથા | Kalaram Temple History

અયોધ્યાના નાગેશ્વરનાથ મંદિરના નયાઘાટ વિસ્તાકમાં સ્થિત કાલેરામજી મંદિર કે જે મહારાષ્ટ્ટીયન પરંપરાનું ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવતુ રામજી મંદિર છે..સરયુ નદીના કાંઠે સ્થાપિત છે ભગવાન કાલેરામજી નું પવિત્ર અને પૌરાણિક ધામ ભક્તોની આસ્થા અને શ્રદ્ધાનુ કેન્દ્ર બન્યુ છે.

મંદિરના સંસ્થાપકોની માન્યતા અનુસારે આશકે 2 હજાર વર્ષો પૂર્વે રાજા વિક્રમાદિત્યે અયોધ્યા નગરીના પુર્નસ્થાપન માટે આ મંદિરની સ્થાપના કરી હતી તમને જણાવી દઈએ કે કાલારામ મંદિરનું નામ ભગવાનની કાળી મૂર્તિ પરથી લેવામાં આવ્યું છે. કાલેરામનો શાબ્દિક અનુવાદ 'કાલા રામ' છે. 

ભગવાન રામના સહિત ચારેય ભાઈ અને માતા સીતા મૂર્તિઓ સ્થાપિત કરાઈ હતી. જેને મુગલોના આક્રમણના ભયથી અને મૂર્તિઓને બચાવવા સરયુ નદીમાં વહેડાવી દેવામાં આવી હતી. અને મૂર્તિઓના સ્નાન દરમ્યાન આ મૂર્તિઓ મહારાષ્ટ્રના બ્રાહ્મણને મળી આવી હતી. જેને આ સ્થળે પુન સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. 

જ્યારે બ્રાહ્મણને આ મૂર્તિઓ મળી, ત્યારે તેમના મુખમાંથી “કાલેરામ મળી ગયા” એવું શબ્દ નીકળ્યો હતો. ત્યારથી આ ધામનું નામ કાલેરામ મંદિર (Kalaram Temple) પડ્યું. આ સાથે મુખ્ય દ્વાર પર હનુમાનની એક કાળી મૂર્તિ છે.

શ્રી કાલારામના મુખ્ય મંદિરમાં 14 સીડીઓ છે. આ સીડીઓ શ્રી રામના 14 વર્ષના વનવાસને દર્શાવે છે. આ સાથે આ મંદિરમાં 84 સ્તંભો છે, જે 84 લાખ પ્રજાતિઓના ચક્રનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. જે મનુષ્ય રૂપમાં જન્મ લેવા માટે પૂર્ણ કરવાની હોય છે. આ સાથે જ અહીં એક ખૂબ જ જૂનું વૃક્ષ છે, જેની નીચે પથ્થર પર ભગવાન દત્તાત્રેયના પદ ચિહ્નોની છાપ છે.

શાલીગ્રામ મૂર્તિ સ્વરૂપમાં શ્રીરામ પંચાયત

આ મંદિરનું નિર્માણ નાગેશ્વરનાથ મંદિરની સમીપ જ કરવામાં આવ્યું છે. અહીં શ્રીરામ પંચાયતની મૂર્તિ શાલીગ્રામ મુદ્રામાં સ્થાપિત છે. જેમાં ભગવાન શ્રીરામ, લક્ષ્મણ, શત્રુઘ્ન, ભરત અને માતા સીતા આ પાંચેય મૂર્તિઓ શ્યામ સ્વરૂપમાં સ્થાપિત છે.

સુંદર વસ્ત્રો અને આભૂષણોથી સજેલી આ મૂર્તિઓ મંદિરની દિવ્યતામાં વધુ વધારો કરે છે. મંદિર સાથે જોડાયેલી પૌરાણિક ગાથા એક તકતી પર કંડારીને અહીં સ્થાપિત કરવામાં આવી છે.

હનુમાનજી, ગણેશજી અને રામકથા કુંજનું આકર્ષણ

આ ધામમાં ભક્તોને હનુમાનજી અને ગણેશજીની મૂર્તિના પણ દર્શન થાય છે. સાથે જ કાલેરામજી મંદિરની બાજુમાં રામકથા કુંજ પણ જોવા મળે છે.

અહીં અસમના કલાકાર દ્વારા શ્રી હરિ વિષ્ણુના સાતમા અવતાર ભગવાન રામના જીવન પ્રસંગો અને રામાયણની કથા દર્શાવતી વિવિધ મૂર્તિઓનું નિર્માણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ સમગ્ર સ્થાન અયોધ્યા માટે એક વિશેષ આકર્ષણનું કેન્દ્ર છે.

ayodhya-kaleram-temple

અયોધ્યાના ધાર્મિક પ્રવાસમાં ખાસ સ્થાન

શ્રી કાલારામના મુખ્ય મંદિરમાં 14 સીડીઓ છે. આ સીડીઓ શ્રી રામના 14 વર્ષના વનવાસને દર્શાવે છે. આ સાથે આ મંદિરમાં 84 સ્તંભો છે, જે 84 લાખ પ્રજાતિઓના ચક્રનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. જે મનુષ્ય રૂપમાં જન્મ લેવા માટે પૂર્ણ કરવાની હોય છે. આ સાથે જ અહીં એક ખૂબ જ જૂનું વૃક્ષ છે, જેની નીચે પથ્થર પર ભગવાન દત્તાત્રેયના પદ ચિહ્નોની છાપ છે.

કાલેરામ મંદિર (Kalaram Temple) માત્ર એક ધાર્મિક સ્થળ નથી, પરંતુ તે અયોધ્યાની પૌરાણિક પરંપરા, રામભક્તિ અને ઐતિહાસિક વારસાનું જીવંત પ્રતિક છે. અયોધ્યા દર્શન માટે આવતા ભક્તો માટે આ મંદિર ખાસ આકર્ષણ ધરાવે છે.

આ પણ વાંચો : મોઢેરાના મોઢેશ્વરી માતાજી મંદિર | પ્રાચીન શક્તિસ્થાન, કથા, મહિમા અને દર્શન