અરવલ્લી જિલ્લામાં ભિલોડાથી અંદાજે 3 કિલોમીટર દૂર, પવિત્ર ઈદ્રાસી નદીના કિનારે કુદરતી નયનરમ્ય વાતાવરણમાં ભગવાન ભોળાનાથનું પવિત્ર ધામ સ્થિત છે. ભુવનેશ્વર મહાદેવ ભિલોડા તરીકે પ્રસિદ્ધ આ સ્થાનક પૌરાણિક, ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવે છે. હરિયાળા વૃક્ષો, શાંત વાતાવરણ અને નદીના પવિત્ર પ્રવાહ વચ્ચે સ્થિત આ ધામ ભક્તોને આધ્યાત્મિક શાંતિનો અનુભવ કરાવે છે.
![]() |
| mahashivratri-2026-vrat-puja-vidhi-gujarat-shiv-mandir |
સ્વયંભૂ પ્રગટ થયેલું શિવલિંગ
વર્ષો પહેલા આ સમગ્ર વિસ્તાર ઘન જંગલથી આવરાયેલો હતો. એક ગોપાલક રોજ ગૌધણ ચરાવવા અહીં આવતો. ગૌધણમાંની એક કામધેનુ ગાય દરરોજ એક વૃક્ષની ગુફા પાસે દૂધની ધાર વહાવતી.
એક દિવસ ગોપાલક આ વૃક્ષ પાસે આરામ કરતો હતો. તે સમયે ગાય ફરી આવી અને દૂધની ધાર વહાવવા લાગી. આ અદભુત દૃશ્ય જોઈ ગોપાલક આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો. જ્યારે તેણે નજીક જઈ તપાસ કરી ત્યારે ત્યાં સ્વયંભૂ શિવલિંગ પ્રગટ થયેલું દેખાયું.
તેણે આસપાસના લોકોને જાણ કરી અને ધીમે ધીમે ભક્તોની ભીડ વધવા લાગી. ભક્તિભાવ વધતા અહીં ભવ્ય મંદિરનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું અને આ સ્થાનને ભુવનેશ્વર નામ આપવામાં આવ્યું.
ચ્યવન ઋષિ આશ્રમનું ઐતિહાસિક મહત્વ
આ પવિત્ર સ્થાન ચ્યવન ઋષિ સાથે પણ જોડાયેલું માનવામાં આવે છે. વેદો અને પુરાણોમાં વર્ણવાયેલા મહાન ઋષિઓમાં ચ્યવન ઋષિનું નામ અતિ મહત્વપૂર્ણ છે. કહેવાય છે કે તેમનો આશ્રમ અહીં સ્થિત હતો.
કાશીનરેશની પુત્રી સુકન્યા અહીં તપ કરવા આવી હતી. એક પ્રસંગે અજાણતાં ચ્યવન ઋષિના નેત્રોને નુકસાન થયું. ઋષિ ક્રોધિત થયા અને કાશીનરેશને શ્રાપ આપ્યો. પસ્તાવા રૂપે સુકન્યાનો ઋષિ સાથે વિવાહ કરવામાં આવ્યો.
પછી દેવ વૈદ્યો અશ્વિનીકુમારો અહીં આવ્યા. સુકન્યાના સત્યનિષ્ઠ ભાવથી પ્રસન્ન થઈ તેમણે ઋષિને પુનઃ દ્રષ્ટિ પ્રદાન કરી.
ભૃગુ કુંડ સ્નાન લાભ – ઔષધીય અને આધ્યાત્મિક મહત્વ
આ સ્થળની બાજુમાં આવેલું પવિત્ર કુંડ ભૃગુ કુંડ તરીકે ઓળખાય છે. માન્યતા મુજબ અશ્વિનીકુમારોએ ઔષધિઓ સાથે ઋષિને આ કુંડમાં સ્નાન કરાવ્યું અને તેમની દ્રષ્ટિ પરત આવી.
આજે પણ ભક્તોમાં માન્યતા છે કે અહીં સ્નાન કરવાથી:
- ચર્મરોગ દૂર થાય
- શરીર શુદ્ધ થાય
- નકારાત્મકતા દૂર થાય
- આરોગ્ય લાભ મળે
ભિલોડા નજીક શિવ મંદિર ભક્તિ અને દર્શનનું મહત્વ
આ પવિત્ર અરવલ્લી ધાર્મિક સ્થળ પર દર સોમવારે અને શ્રાવણ માસ દરમિયાન હજારો ભક્તો દર્શનાર્થે આવે છે. ભક્તો ભગવાન શિવને દૂધ અને જળથી અભિષેક કરે છે અને વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે બિલીપત્ર અર્પણ કરે છે. ઘણા ભક્તો અહીં સવાલક્ષ બિલીપત્ર અર્પણના અનુષ્ઠાન પણ કરે છે.
કુદરતી સૌંદર્ય અને આધ્યાત્મિક શાંતિ
ઈદ્રાસી નદીના કિનારે આવેલું આ મંદિર કુદરતી સૌંદર્યથી ઘેરાયેલું છે. શાંત વાતાવરણ, હરિયાળી અને પવિત્ર જળનો સંગમ ભક્તોને આધ્યાત્મિક આનંદનો અનુભવ કરાવે છે.
ભક્તોની માન્યતા
ભક્તો માનતા છે કે અહીં ભોળાનાથની ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરવાથી:
- મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય
- દુઃખ દૂર થાય
- આરોગ્ય સુધરે
- જીવનમાં શાંતિ મળે
આ કારણે આ સ્થાનને ગુજરાતના અજાણ્યા શિવ મંદિરમાંનું એક પવિત્ર અને ચમત્કારી ધામ માનવામાં આવે છે.
અરવલ્લી જિલ્લાના ભિલોડા નજીક આવેલ ભુવનેશ્વર મહાદેવ ધામ માત્ર ધાર્મિક સ્થાન નથી પરંતુ આસ્થા, ઇતિહાસ અને કુદરતી સૌંદર્યનું અનોખું સંગમ છે. સ્વયંભૂ પ્રગટ થયેલા શિવલિંગ, ચ્યવન ઋષિ આશ્રમ અને ભૃગુ કુંડના ઔષધીય મહિમાને કારણે આ સ્થાન ભક્તો માટે વિશેષ પવિત્ર બની ગયું છે. ભુવનેશ્વર મહાદેવનો મહિમા અનંત અને અપાર છે.
