Mauni Amavsya​ : મૌની અમાસનું મહત્વ અને વિધિપૂર્વકનું વ્રત

ધાર્મિક માન્યતા મુજબ મૌની અમાસના(Mauni Amavsya) દિવસે ઋષિ-મુનિઓનો જન્મદિવસ માનવામાં આવે છે. મૌન ધારણ, સ્નાન અને દાન કરવાનો વિશેષ મહિમા છે. આ પર્વ આત્મશાંતિ, આયુષ્યવૃદ્ધિ અને આધ્યાત્મિક પ્રગતિ માટે અતિ ઉત્તમ માનવામાં આવે છે.

Mauni Amavsya​ | મૌની અમાસનું આધ્યાત્મિક મહત્વ

કળિયુગમાં મૌની અમાસનું વ્રત અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે. આ દિવસે,

• મૌન રહેવાનો સંકલ્પ લેવો.

• સ્નાન અને દાન કરતી વખતે મૌન પાળવું.

• મૌન રહેવાથી શુભ ફળ અને મુનિપદની પ્રાપ્તિ થાય છે.

• મનુષ્યના આયુષ્યમાં વૃદ્ધિ થાય છે.

• યશ, માન અને બળની પ્રાપ્તિ થાય છે.

ધાર્મિક ગ્રંથોમાં જણાવ્યા મુજબ ભગવાન કાર્તિકેય સ્વામીએ આ પર્વનો મહિમા ગાતા કહ્યું છે:

“આયુષ્યશ્રુતિ વિપુલં વ્રતકર્તા ફલં લભેત
ઇન્દ્રાગ્નિ યમલોકેશુ સુનૈષ્કામ્યં પ્રાપ્નુયાત”

અર્થાત્, જે ભક્ત મૌની અમાસનું વ્રત કરે છે તેને દીર્ઘ આયુષ્ય અને લોક-પરલોકમાં સુખની પ્રાપ્તિ થાય છે.

ત્રિદેવ પૂજનની વિશેષ વિધિ

મૌની અમાસના દિવસે બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશની પૂજા કરવાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે.

પૂજનની રીત

• ત્રણ તલના પર્વત બનાવવાના.

• દરેક પર્વત પર એક સોપારી મૂકવાની.

• બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવજીનું પૂજન કરવું.

બ્રહ્માજીનું પૂજન

બ્રહ્માજીએ દુનિયાની ઉત્પત્તિ કરી છે.
પ્રથમ સોપારી પર તલ અને અક્ષત વધાવી મંત્ર બોલવો:
“હે બ્રહ્મણે નમઃ”
સૃષ્ટિની રચના કરનારને નમસ્કાર કરવો.

ભગવાન વિષ્ણુનું પૂજન

ભગવાન વિષ્ણુ જગતનું પાલન-પોષણ કરે છે.
મંત્ર:
“હે વિષ્ણવે નમઃ”

નારાયણ મંત્રનો જાપ:
“નારાયણ જગન્નાથ નમસ્તે ગરુડધ્વજ
પીતાંબર નમસ્તુભ્યં જનાર્દન નમોસ્તુ તે”

જગતના નાથ અને ગરુડધ્વજધારી નારાયણને પ્રણામ.

ભગવાન મહાદેવનું પૂજન

અસુરોનો સંહાર અને આપત્તિમાં રક્ષણ કરનાર ભોળાનાથ. ત્રીજી સોપારી પર અક્ષત વધાવી મંત્ર બોલવો:

“હે મહારુદ્રાય નમઃ”

શિવ સ્તુતિ:
“મહેશ્વર મહેસાન નમસ્તે ત્રિપુરાંતક
જટાધરાય નમો નમસ્તે વૃષભધ્વજ”

ત્રિદેવને ચંદન અને પુષ્પથી વંદન કરવું.

અન્ય ધાર્મિક કરણીઓ

• ભગવાન શિવની વિશેષ પૂજા અને અભિષેક કરવો.

• 11 પીળા પુષ્પ ભગવાન નારાયણને અર્પણ કરવાં.

• ગાયમાતાને દહીં અને ભાત ખવડાવવો.

• ગાયમાતાની સાત પ્રદક્ષિણાઓ કરવી.

• એક સફેદ, એક પીળું અને એક લાલ વસ્ત્ર દાન કરવું.

મૌની અમાસ માત્ર મૌન રહેવાનો દિવસ નથી, પરંતુ આત્મચિંતન, સંયમ અને ભક્તિનો પાવન અવસર છે. આ દિવસે મૌન, સ્નાન, દાન અને ત્રિદેવ પૂજન કરવાથી જીવનમાં શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને આયુષ્યવૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે. આ પવિત્ર પર્વે આપણે મૌન ધારણ કરીને આંતરિક શક્તિનો અનુભવ કરીએ અને ઈશ્વર કૃપા પ્રાપ્ત કરીએ , એ જ સચ્ચો સંકલ્પ છે.

Read More : Vat Savitri Vrat , Puja Vidhi, Katha, Mantra | જાણો વડસાવિત્રી વ્રતના વિધિ-વિધાન